मराठीतील सर्व म्हणी

by
मराठी म्हणअर्थ
अगं अगं म्हशी मला कोठे नेशीस्वतःची चूक मान्य करण्याऐवजी त्यासाठी इतरांवर दोष ठेवणे.
आपला हात जगन्नाथआपली प्रगती आपल्या कर्तृत्वावर अवलंबून असते.
अति तेथे मातीकोणत्याही गोष्टीचा अतिरेक वाईटच असतो.
आयत्या बिळात नागोबादुसऱ्याने स्वतःसाठी केलेल्या गोष्टीचा आयता फायदा उठविणे.
आईजीच्या जीवावर बाईजी उदारदुसऱ्याचा पैसा खर्च करून औदार्य दाखविणे.
आपल्याच पोळीवर तूप ओढणेफक्त स्वतःचाच तेवढा फायदा साधून घेणे.
आंधळे दळते कुत्रं पीठ खातेएकाने काम करावे आणि दुसऱ्यांनी त्याचा फायदा घ्यावा.
आधी पोटोबा मग विठ्ठोबाआधी पोटाची सोय पाहावी नंतर देवधर्म करावा.
अडला हरी गाढवाचे पाय धरीएखाद्या हुशार माणसाला देखील अडचणीच्या वेळी मूर्ख माणसाची विनवणी करावी लागते.
आंधळा मागतो एक डोळा देव देतो दोन डोळेअपेक्षेपेक्षा जास्त फायदा होणे.
अति शहाणा त्याचा बैल रिकामाजो माणूस फार शहाणपणा करायला जातो त्याचे मुळीच काम होत नाही.
आधी शिदोरी मग जेजूरीआधी भोजन मग देवपूजा.
असतील शिते तर जमतील भुतेएखाद्या माणसाकडून फायदा होणार असला की त्याच्या भोवती माणसे गोळा होतात.
आचार भ्रष्टी सदा कष्टीज्याचे आचार विचार चांगले नसतात तो नेहमी दुःखी असतो.
आठ हात लाकूड अन नऊ हात ढिपलीअत्यंत मूर्खपणाची अतिशयोक्ती.
आईचा काळ बायकोचा मवाळआईकडे दुर्लक्ष करून बायकोची काळजी घेणारा.
आधीच उल्हास त्यात फाल्गुन मासमुळातच आळशी माणसाच्या आळशी वृत्तीला पोषक अवस्था निर्माण होणे.
आपलेच दात आपलेच ओठआपल्याच माणसाने चूक केल्यावर अडचणीची स्थिती निर्माण होणे.
अंथरूण पाहून पाय पसरावेआपल्या ऐपतीप्रमाणे खर्च ठेवावा.
आवळा देऊन कोहळा काढणेक्षुल्लक गोष्टीच्या मोबदल्यात मोठा लाभ करून घेणे.
आलीया भोगाशी असावे सादरकुरकुर न करता निर्माण झालेली परिस्थिती स्वीकारणे.
अचाट खाणे मसणात जाणेखाण्यापिण्यात अतिरेक झाल्यास परिणाम वाईट होतो.
आधी बुद्धी जाते नंतर लक्ष्मी जातेअगोदर आचरण बिघडते नंतर दशा बदलते.
आपण हसे लोकाला शेंबूड आपल्या नाकालाज्या दोषाबद्दल आपण दुसऱ्याला हसतो तोच दोष आपल्या अंगी असणे.
आपला तो बाब्या दुसऱ्याचे ते कारटेस्वतःचे चांगले आणि दुसऱ्यांचे वाईट अशी प्रवृत्ती असणे.
अळी मिळी गुप चिळीरहस्य उघडकीला येऊ नये म्हणून सर्वांनी मूग गिळून बसणे.
अहो रूपम अहो ध्वनीएकमेकांच्या मर्यादा न दाखवता उलटपक्षी खोटी स्तुती करणे.
इच्छा तेथे मार्गएखादी गोष्ट करण्याची इच्छा असेल तर काहीतरी मार्ग निघतोच.
इकडे आड तिकडे विहीरदोन्ही बाजूंनी अडचणीची परिस्थिती असणे.
उठता लाथ बसता बुकीप्रत्येक कृत्याबद्दल अद्दल घडविण्यासाठी पुन्हा पुन्हा शिक्षा करणे.
उडत्या पाखराची पिसे मोजणेअगदी सहजपणे अवघड गोष्टीची परीक्षा करणे.
उधारीचे पोते सव्वाहात रितेउधारी घेतलेल्या गोष्टीत तोटा ठरलेलाच असतो.
उंदराला मांजर साक्षवाईट कृत्य करताना एकमेकांना साक्ष देणे.
उचलली जीभ लावली टाळ्यालाविचार न करता बोलणे.
उतावळा नवरा गुडघ्याला बाशिंगप्रसंगी हास्यास्पद ठरेल अशा प्रकारचा उतावळेपणा दाखविणे.
उथळ पाण्याला खळखळाट फारथोडासा गुण अंगी असणारा माणूस जास्त बढाई मारतो.
उस गोड लागला म्हणून मुळासकट खाऊ नयेकोणत्याही चांगल्या गोष्टीचा किंवा एखाद्याच्या चांगुलपणाचा प्रमाणाबाहेर फायदा घेऊ नये.
एक ना घड भारभर चिंध्याएकाच वेळी अनेक कामे करायला घेतल्यावर सर्वच कामे अर्धवट होण्याची अवस्था.
एका माळेचे मणीसगळीच माणसे सारख्या स्वभावाची.
एका हाताने टाळी वाजत नाहीदोघांच्या भांडणात पूर्णपणे एकट्यालाच दोष देता येत नाही.
ऐकावे जनाचे करावे मनाचेलोकांचे ऐकून घ्यावे व मग आपल्याला जे योग्य वाटेल ते करावे.
एका म्यानात दोन तलवारी राहू शकत नाहीतदोन तेजस्वी माणसे एकत्र गुण्यागोविंदाने नांदू शकत नाहीत.
ओळखीचा चोर जीवे न सोडीओळखीचा शत्रू हा अनोळखी शत्रूपेक्षा धोकादायक असतो.
कर नाही त्याला डर कशालाज्याने काही गुन्हा किंवा वाईट गोष्ट केली नाही त्याने शिक्षा होण्याचे भय कशाला बाळगावे.
कामापुरता मामा ताकापुरती आजीआपले काम करून घेईपर्यंत एखाद्याशी गोड बोलणे.
काळ आला होता पण वेळ आली नव्हतीनाश होण्याची वेळ आली असताना थोडक्यात बचावणे.
कानामागून आली आणि तिखट झालीमागून येऊन वरचढ होणे.
करावे तसे भरावेजसे कृत्य असेल त्याप्रमाणे चांगले-वाईट फळ भोगावे लागते.
कधी गाडीवर नाव तर कधी नावेवर गाडीकधी गरिबी तर कधी श्रीमंती येणे.
कुऱ्हाडीचा दांडा गोतास काळआपलाच माणूस आपल्या नाशाला कारणीभूत होतो.
काठी मारल्याने पाणी दुभंगत नाहीरक्ताचे नाते तोडून म्हणता तुटत नाही.
कडू कारले तुपात तळले साखरेत घोळले तरी कडू ते कडूचकितीही प्रयत्न केला तरी माणसाचा मूळ स्वभाव बदलत नाही.
कुडी तशी पुडीदेहाप्रमाणे आहार असतो.
कधी तुपाशी तर कधी उपाशीसंसारिक स्थिती नेहमी सारखीच राहत नाही.
कावळा बसायला अन फांदी तुटायलापरस्परांशी कारण-संबंध नसताना योगायोगाने दोन गोष्टी एकाच वेळी घडणे.
कुत्र्याचे शेपूट नळीत घातले तरी वाकडे ते वाकडेचकितीही प्रयत्न केले तरी काहींचा मूळस्वभाव बदलत नाही.
कुंपणाने शेत खाल्ले तर दाद न्यावी कुणीकडेरखवालदारानेच विश्वासघात करून चोरी करणे.
कोल्हा काकडीला राजीक्षुद्र माणसे क्षुद्र गोष्टींनीही खूश होतात.
कोरड्याबरोबर ओलेही जळतेनिरपराध्याची अपराध्यासोबत गणना करणे.
कोंबडे झाकले म्हणून तांबडे फुटायचे राहत नाहीनिश्चित घडणारी घटना कोणाच्याही प्रयत्नाने टाळता येत नाही.
काखेत कळसा नि गावाला वळसाहरवलेली वस्तू जवळ असताना इतरत्र शोधत राहणे.
कावळ्याच्या शापाने गाय मरत नाहीक्षुद्र माणसांनी केलेल्या दोषारोपाने थोरांचे नुकसान होत नसते.
खाण तशी मातीआई-वडिलांप्रमाणे त्यांच्या मुलांचे वर्तन होणे.
खऱ्याला मरण नाहीखरे कधी लपत नाही, सत्यमेव जयते!
खाऊ जाणे ते पचवू जाणेएखादे कृत्य धाडसाने करणारा त्याचे परिणाम भोगण्यासही समर्थ असतो.
खाईन तर तुपाशी नाहीतर उपाशीपरिस्थितीशी जुळवून न घेता हट्टीपणाने वागणारा.
खाऊन माजावे टाकून माजू नयेपैशाच्या संपत्तीचा गैरवापर करू नये.
खोट्याच्या कपाळी गोटावाईट कृत्य करणाऱ्या माणसाचे शेवटी वाईटच होते.
गरजवंताला अक्कल नसतेगरजेमुळे अडलेल्या व्यक्तीला इतरांच्या म्हणण्यापुढे मान डोलवावी लागते.
गर्वाचे घर खालीगर्विष्ठ माणसाची कधीतरी फजिती होतेच.
गरज सरो नि वैद्य मरोआपले काम झाले की उपकारकर्त्याची पर्वा न करणे.
गर्जेल तो पडेल कायकेवळ गाजावाजा करणाऱ्या व्यक्तीच्या हातून फारसे काही घडत नसते.
गाढवाला गुळाची चव कायमूर्खाला चांगल्या गोष्टीची किंमत कळत नाही.
गाढवांचा गोंधळ लाथांचा सुकाळमूर्ख लोक एकत्र आल्यावर मूर्खपणाचेच कृत्य करणार.
गाव करी ते राव ना करीश्रीमंत व्यक्ती स्वतःच्या बळावर जे करू शकत नाही ते एकीच्या बळावर सामान्य माणसे करू शकतात.
गाड्याबरोबर नळ्याची यात्रामोठ्यांच्या आश्रयाने लहानांचाही फायदा होतच असतो.
गाढवापुढे वाचली गीता कालचा गोंधळ बरा होतामूर्खाला केलेला उपदेश वाया जातो.
गाजराची पुंगी वाजली तर वाजली नाही तर मोडून खालीएखादी गोष्ट साध्य झाली तर उत्तमच नाही तर तिचा दुसरा उपयोग करून घेणे.
गुरुची विद्या गुरूला फळलीएखाद्याचा डाव त्याच्यावरच उलटणे.
गुळाचा गणपती गुळाचाच नैवेद्यज्याची वस्तू त्यालाच भेट देणे.
गोगलगाय नि पोटात पायएखाद्याचे खरे स्वरूप न दिसणे.
गोरागोमटा कपाळकरंटादिसायला देखणा पण नशिबाने दुर्दैवी व्यक्ती.
घर ना दार देवळी बिऱ्हाडबायको पोरे नसणारा एकटा पुरुष किंवा शिरावर कोणतीही जबाबदारी नसलेली व्यक्ती.
घर फिरले म्हणजे घराचे वासेही फिरतातएखाद्यावर प्रतिकूल परिस्थिती आली म्हणजे सारेच त्याच्याबरोबर वाईटपणे वागू लागतात.
घरचे झाले थोडे व्याह्याने धाडले घोडेस्वतःच्या कामाचा व्याप अतोनात असताना दुसऱ्याने आपलेही काम लादणे.
घर पहावे बांधून लग्न पहावे करूनअनुभवाने माणूस शहाणा होतो.
घरोघरी मातीच्याच चुलीसर्वत्र सारखीच परिस्थिती अनुभवास येणे.
घोडे खाई भाडेधंद्यात फायद्यापेक्षा खर्च जास्त.
चढेल तो पडेलगर्विष्ठ माणसाचा गर्व उतरल्याशिवाय राहत नाही.
चालत्या गाडीला खीळव्यवस्थित चालणाऱ्या कार्यात अडचण निर्माण होणे.
चमत्काराशिवाय नमस्कार नाहीलोकांना काही विशेष कार्य करून दाखविल्याशिवाय लोक मान देत नाहीत.
चोराच्या मनात चांदणेस्वतः चुकीचे काम करणारा दुसऱ्यांबद्दल संशय घेतो.
चोर तो चोर वर शिरजोरस्वतः चूक करून वर दुसऱ्याला दोष देणे.
चारी मुंड्या चीतपूर्णपणे हार मानणे.
जगी सर्व सुखी असा कोण आहेजगात कोणीही पूर्णपणे सुखी नाही.
जशी करणी तशी भरणीजसे कर्म तसे फळ मिळते.
जित्याची खोड मेल्याशिवाय जात नाहीमरेपर्यंत स्वभाव बदलत नाही.
जो पेरेल तो कापेलज्याने जितके कष्ट केले तितके त्याला मिळते.
जिथे जातो तिथेज्या ठिकाणी जावे त्या ठिकाणाची परिस्थिती अनुभवावी लागते.
तेल गेले तूप गेले हाती धुपाटणे आलेमूर्खपणामुळे दोन्ही बाजूंनी तोटा होणे.
तोंड असेल तर जेवण मिळतेबोलता आले तर काम होते.
दगडावर डोके आपटणेव्यर्थ प्रयत्न करणे.
दात असता चणे नाही चणे असता दात नाहीयोग्य वस्तू योग्य वेळी मिळत नाही.
दिव्याखाली अंधारएखाद्या थोर माणसाच्या जवळच्या लोकांना त्याचा फायदा न होणे.
दुरून डोंगर साजरेएखादी गोष्ट लांबून चांगली दिसते पण जवळ गेल्यावर तसे वाटत नाही.
देशी कुत्रा परदेशी शिंपीआपल्या देशात क्षुद्र लेखला जाणारा परदेशात मोठा बनतो.
नाव मोठे लक्षण खोटेनावाप्रमाणे गुण नसणे.
नाकापेक्षा मोती जडप्रमाणाबाहेर असलेले ओझे सहन न होणे.
नाचता येईना अंगण वाकडेस्वतःला काम जमत नसताना इतरांवर दोष घालणे.
नाही रे त्याला काहीच नाहीज्याच्याकडे काहीच नाही त्याला कोणी विचारत नाही.
न्याय आपला न्यायआपल्या सोयीप्रमाणे निर्णय घेणे.
पाण्यात राहून माशाशी वैर नकोज्यांच्यावर आपण अवलंबून आहोत त्यांच्याशी वैर नको.
पाहुणा तीन दिवस पाण्यासारखापाहुणा जास्त दिवस राहिला की त्याचे स्वागत कमी होते.
पिकले पान गळायला लागतेवृद्धत्वात माणूस मृत्यूकडे जातो.
पुढच्यास ठेच मागचा शहाणादुसऱ्याच्या चुकीपासून धडा घेणे.
पोट असेल तर पोटोबापोट भरले की माणूस समाधानी असतो.
फासे पडतील तसे खेळावेपरिस्थितीनुसार वागणे.
बकरीच्या जिवाची बाजीमृत्यू सदैव डोक्यावर घोंघावत असणे.
बळी तो कान पिळीशक्तिशालीच सत्ता गाजवतो.
बोलणे म्हणजे सोने वागणे म्हणजे मातीबोलतात चांगले पण वागतात वाईट अशी व्यक्ती.
भिक्षा मागतो आणि फाटके बघतोखूप गरजू असून निवडक असणे.
मऊ सापडले म्हणून जास्त खणू नयेएखाद्याच्या चांगुलपणाचा जास्त फायदा घेऊ नये.
मागे लागलेला पाठलागसतत त्रास देत राहणे.
माशाला पाण्यातच जगणेजो जिथे वाढला तिथेच त्याला चांगले वाटते.
मातीत मिळणेपूर्णपणे नाश होणे.
यथा राजा तथा प्रजाशासक जसा असेल तसे प्रजेचे वर्तन असते.
येरे माझ्या मागल्यापुन्हा तीच चूक करणे.
रात्र थोडी सोंगे फारवेळ थोडा आणि कामे भरपूर.
लहान तोंडी मोठा घाससामर्थ्यापेक्षा जास्त बोलणे किंवा करण्याचा प्रयत्न करणे.
लोखंड लोखंडाला धार लावतेएक माणूस दुसऱ्याला प्रोत्साहन देतो.
विंचवाचे बिऱ्हाड पाठीवरसर्व संपत्ती व कुटुंब बरोबर नेणे.
वेळ आली की वेळ निघतेसंकट आले की ते निघूनही जाते.
शिकल्यावर समजेलअनुभव आल्यावरच माणूस समजतो.
शेजाऱ्याचे अंगण हिरवे दिसतेदुसऱ्याची गोष्ट नेहमी चांगली वाटते.
सरड्याची धाव कुंपणापर्यंतमाणसाच्या शक्तीला मर्यादा असतात.
साखरेचे खाणार त्याला देव देणारचांगल्या माणसाला देव मदत करतो.
सावज दिसले की बहिरेपण जातेफायद्याची संधी आली की सर्व अडचणी विसरतो.
सुंभ जळाला तरी पीळ जात नाहीआपमतलबीपणाचा स्वभाव मरेपर्यंत जात नाही.
हत्तीच्या पायी पायमोठ्या माणसाच्या आश्रयाने छोट्याचे काम होते.
हळद लावलेले बोट कुठेही लागले तर पिवळेचचांगल्या माणसाचा सहवास कुठेही उपयुक्त ठरतो.
हात ओले धुतले पण मन ओले राहिलेमनातील वाईट विचार सहजासहजी जात नाहीत.
हातचे सोडून पळत्याच्या मागे धावणेजे आहे ते सोडून मिळेल न मिळेल त्याच्या मागे जाणे.
आपण केले ते केले उलटे चालवलेस्वतःच्या चुका मान्य न करता उलट दावा करणे.
अंगावरचे उन्हसहज मिळणारी संधी.
अंगात आले तसे वागणेविवेक सोडून भावनेच्या आहारी जाणे.
अजून यायचे आहेखूप काही बाकी आहे.
अफाट खर्च पोकळ मेहनतखर्च जास्त फायदा कमी.
आकाशाशी बोलणेअशक्य गोष्टींची मागणी करणे.
आधी करा मग सांगाकृती महत्त्वाची, बोलणे नाही.
आपल्या नाकापुढे पाहणेस्वतःपुरते पाहणे.
इनाम मिळाले पण नाव गेलेपैसे मिळाले पण प्रतिष्ठा गेली.
उगाच खटपटनिरर्थक कष्ट घेणे.
एका डावात सगळे पणाला लावणेएकाच प्रयत्नात सर्व धोका पत्करणे.
कापसाचे गाठोडेसहज उचलता येणारे ओझे.
कुऱ्हाड स्वतःच्याच पायावर मारणेस्वतःलाच नुकसान करून घेणे.
केलेले दान विसरणेउपकार केले पण आठवत ठेवू नये.
खोटे बोलणे पण खरे वाटणेलबाडी इतकी सफाईदार की खरी वाटते.
गाई म्हणे मला शिंगे आहेतआपल्या गुणांची स्वतःच स्तुती करणे.
गोड बोलणे कडू वागणेबोलणे गोड वागणे मात्र वाईट.
घाण्याचा बैलसतत कामात राहणारा थकलेला माणूस.
जमिनीवर पाय ठेवून चालणेवास्तवात राहून वागणे.
जसे दिसते तसे नसतेवरून चांगले दिसणारे आतून वाईट असते.
झोपलेल्याला उठवता येते जागे असल्याचे सोंग करणाऱ्याला नाहीढोंगी माणूस बदलत नाही.
तहान लागली की विहीर खणायला सुरुवातवेळ आल्यावरच तयारी करणे.
तीळ पापडअगदी क्षुल्लक कारणावरून भांडण.
दळभद्री माणूसनेहमी संकटात असणारा माणूस.
दिवसा ढवळ्या सगळे शूरसंकट नसताना सगळे धाडसाचे बोलतात.
धडाडीने काम करणेहिमतीने काम करणे.
नखरे करणेकामात अडचण निर्माण करणे.
नाक कापले तरी मिशी राहतेअपमान होऊनही मोठेपणाचा आव आणणे.
पाठ दाखवून पळणेभ्याडपणाने पळून जाणे.
पाहुणचार करणेआदरतिथ्य करणे.
फुकाचे शूरसुरक्षित जागी धाडस दाखवणे.
बोले तैसा चालेबोलण्याप्रमाणे वागणारा.
भूक लागली की सगळे गोडगरज असली की कोणतीही गोष्ट स्वीकारतो.
मनाचा मोठेपणाउदार स्वभाव असणे.
मुखाने राम गुदाने कामबाहेरून साधू आणि आतून पापी.
यश मिळाले की मित्र वाढतातफायद्याच्या वेळी सगळे जवळ येतात.
रागाने काम बिघडतेरागात निर्णय चुकतात.
लाजेने मरअत्यंत लाजिरवाणे वर्तन.
विचार केल्यावर काम करणेआधी विचार मग कृती.
शहाण्याला शब्द एक पुरेसमजूतदाराला एक इशारा पुरतो.
शेतात पेरले तर खळ्यात येतेमेहनतीचे फळ नक्की मिळते.
सत्याने लढणेखऱ्याचे बाजूने उभे राहणे.
हे जगच असे आहेजगातील व्यवहाराची सत्यस्थिती.
नशिबाचे भोगनशिबात जे आहे ते भोगावेच लागते.
काम करणाऱ्याचीच चूक निघतेकामात राहणाऱ्याची नेहमी टीका होते.
आधी विचार मग उत्तरघाईत बोलू नये.
जेथे धूर तेथे अग्नीकाहीतरी कारण असल्याशिवाय परिणाम होत नाही.
दगड गेला पाण्यात बुडालावेळेत काळजी न घेतल्याने नुकसान होणे.
माणूस जगतो आशेवरउमेद असेल तर माणूस जगतो.
देणाऱ्याने देत राहणेउदार मनाने देणे सोडू नये.
उगाचच घाईआवश्यकतेशिवाय केलेली घाई.
उचलेगिरी करणेदुसऱ्याचे विचार चोरणे.
एकाने खोदले अनेकांनी बुजवलेएकाचे चांगले काम अनेक लोक नष्ट करतात.
ओझे मानेवरजबाबदारी डोक्यावर असणे.
कुणाचा तरी आधार असावाआयुष्यात कोणाचा तरी आधार लागतोच.
खरी कमाई घाम गाळूनमेहनतीचे पैसे खरे असतात.
गोड बोलणे सगळ्यांना आवडतेमृदू भाषण सर्वांना प्रिय असते.
घरचे दारिद्र्य घरातच राहोघरची गरिबी इतरांना दाखवू नये.
जड ओझे उचलणेमोठ्या जबाबदाऱ्या पार पाडणे.
जो मागतो त्याला मिळतेप्रयत्न केल्यावर मिळते.
जेव्हा वाटते सोपे तेव्हा असते कठीणसोपे वाटणारे काम प्रत्यक्षात कठीण असते.
ठकास महाठकलबाड माणसाला त्याहून मोठा लबाड भेटतो.
डोळे दाखवणेधमकी देणे.
तुमची मर्जीतुमच्या इच्छेनुसार.
थांबा म्हणजे थांबता येतेधीर धरला तर यश मिळते.
दिलेले वचन पाळणेकेलेले वचन मोडू नये.
दुसऱ्याच्या दुःखाला समजून घेणेपरोपकारी वृत्ती.
नेकी कर दर्यामें डालउपकार करून विसरून जाणे.
पडेल ते करणेजे काम मिळेल ते करणे.
फायदा घेऊन पळणेफायदा होताच निघून जाणे.
बुडणाऱ्याला काडीचा आधारअडचणीत असताना छोटी मदतही मोठी वाटते.
माहित असेल तर सांगजे माहित आहे ते स्पष्ट सांगणे.
मोठ्याने सांगणे सगळ्यांनासर्वांना एकत्र सांगणे.
यशाला अनेक पिता असतात अपयशाला कुणी नाहीयशाचे श्रेय सगळे घेतात पण अपयशाची जबाबदारी कुणी घेत नाही.
रुखरुख मनात राहतेखेद मनात राहतो.
लांब राहण्यात शहाणपणदूर राहिल्यास त्रास नाही.
वेळ गेली की वेळ येतेवाईट काळ नेहमी राहत नाही.
शत्रू ओळखायला वेळ लागतोशत्रू नेहमी मित्राच्या वेषात येतो.
संकटात धीर ठेवावाअडचणीत घाबरू नये.
हार मानू नयेकधीही हार न मानणे.
आग लागली की विहीर खणायला जाणेउशीर झाल्यावर तयारी करणे.
आनंदात राहणे हाच धर्मसुखी राहणे हेच खरे कर्तव्य.
काम करणे म्हणजे पूजा करणेकामाला ईश्वराची सेवा मानणे.
खऱ्या मित्राची परीक्षा संकटातखरा मित्र संकटात कामाला येतो.
गेलेले दिवस परत येत नाहीतगेलेली वेळ येत नाही.
चांगले कर चांगले होईलसत्कृत्याचे फळ चांगले असते.
जिद्द असेल तर यश नक्कीप्रयत्नाने यश मिळतेच.
तीर्थ करावे टाकूनतीर्थयात्रा निःस्वार्थपणे करावी.
देव ते देतो जे हवे असतेपरमेश्वर आपल्या हिताचेच करतो.
नम्रतेने मिळते जे दर्पाने नाहीविनम्रतेने जास्त मिळते.
पैसा आला पैसा गेलापैसा स्थायी नसतो.
मेहनत कधी वाया जात नाहीकष्टाचे फळ नेहमी मिळते.
शांतीत मोठे बळ असतेशांतीने अनेक समस्या सुटतात.
स्वतःवर विश्वास ठेवणेआत्मविश्वास असणे.
हार नाही जिद्द आहेकठीण परिस्थितीतही हार न मानणे.
अंधेरी नगरी चौपट राजाराज्यकर्ता मूर्ख असला की राज्य बरबाद होते.
आपमतलबी माणूसस्वार्थासाठीच वागणारा.
इकडून तिकडूनएकीकडून दुसरीकडे.
उपाशी पोटी काम नाहीपोट भरलेले असले तरच काम होते.
एकट्याने झेलणे सगळेएकट्याने सर्व सहन करणे.
ओळख नाही पाळख नाहीअपरिचित माणसाशी व्यवहार नाही.
काळाचा महिमावेळेचे महत्त्व.
किनाऱ्यावर बसून समुद्राशी खेळणेजोखीम न घेता फायद्याची इच्छा धरणे.
केलेल्या उपकाराचे स्मरणउपकार विसरू नये.
खोड्या काढणेदुसऱ्याला त्रास देण्यासाठी युक्त्या लढवणे.
गप्प बसणे शहाणपणवेळी मौन पाळणे शहाणपण असते.
घोकंपट्टी करणेपाठांतर करणे.
जड पाषाण मऊ होत नाहीकठोर माणसाचे मन लवकर बदलत नाही.
जे पेरावे ते उगवतेकर्माचे फळ मिळतेच.
झटपट काम शिताफीनेकामात चपळाई असावी.
ठाण मांडून बसणेएका जागी ठाण मांडून बसणे.
डोंगराएवढे कठीण कामअत्यंत कठीण काम.
तोंडाला पाणी सुटणेखाण्याचा मोह होणे.
दुःखावर फुंकर मारणेदुखणाऱ्याला सांत्वन देणे.
नशिबाची साथभाग्याची अनुकूलता.
पाय जमिनीवर ठेवणेअभिमान न बाळगता वास्तवात राहणे.
फळाची अपेक्षा न ठेवता काम करणेनिःस्वार्थी कर्म.
बोलाचे बोलणे खऱ्याचे वागणेजे बोलतो ते करणे.
भूतकाळात जगू नयेगतकाळाचे दुःख सोडून पुढे जाणे.
मन केले तर जग जिंकता येतेमनाची शक्ती अपार आहे.
यश पदरात पडायला वेळ लागतोयश एका दिवसात मिळत नाही.
रस्ता कापत राहणेप्रयत्न सोडू नये.
लाट येते समुद्र राहतोसंकट येते पण जगणे चालू राहते.
वचनाला जागणेदिलेला शब्द पाळणे.
शत्रूला माफ करणेक्षमाशील असणे.
संगतीने माणूस बनतोसोबत असलेल्यांचा प्रभाव पडतो.
हळूहळू जाणारा पुढे जातोसावधपणे केलेले काम यशस्वी होते.
अंगावर घेणेजबाबदारी स्वीकारणे.
आकाशाला गवसणी घालणेअशक्य गोष्ट साध्य करण्याचा प्रयत्न करणे.
इच्छेचा दासइच्छांच्या आहारी गेलेला माणूस.
उड्डाण करणेमोठे स्वप्न पाहणे आणि त्यासाठी झटणे.
एकत्र येणे बळकट होणेएकजुटीत ताकद असते.
कळत्या वयात समजतेअनुभवाने समज येते.
खबरदारी ठेवणेसावधान राहणे.
गळ्यातील हारअत्यंत प्रिय असलेली व्यक्ती.
घरी यावे मगच कळतेप्रत्यक्ष अनुभव आल्यावर कळते.
जगण्यासाठी झुंजणेसंकटांशी लढत जगणे.
झेप घेणेपुढे जाण्यासाठी धाडस करणे.
ठोकळेबाज कामनिकृष्ट दर्जाचे काम.
डोळे उघडणेसत्य समजणे.
तहान भागली मग कुठले पाणीकाम झाले की गरज संपते.
दिवस मावळतो रात्र येतेसुख-दुःखाचे चक्र असते.
नाव कमावणेचांगली कीर्ती मिळवणे.
पाठीत खंजीर खुपसणेविश्वासघात करणे.
फरक नाहीकाही फरक पडत नाही.
बुद्धी असेल तर सुटकाशहाणपणाने संकटातून बाहेर पडता येते.
माणुसकी जपणेमानवी मूल्ये जपणे.
मोठ्यांचा आदर करणेवयस्करांचा सन्मान करणे.
येईल ते झेलणेजे येईल ते स्वीकारणे.
रक्त आटवणेखूप मेहनत करणे.
लढाई जिंकणेसंकटावर मात करणे.
वाण नाही पण गुण आहेदिसायला साधे पण गुणी असणे.
शब्द पाळणेदिलेला शब्द मोडू नये.
स्वाभिमान जपणेस्वतःचा सन्मान राखणे.
हिम्मत ठेवणेधाडस सोडू नये.
अनुभवाने माणूस शहाणा होतोप्रत्येक अनुभव काहीतरी शिकवतो.
आवाज नाही आणि फळ नाहीकाहीही न करता परिणाम नाही.
इतरांना दोष द्यायला सोपेस्वतःच्या चुका दिसत नाहीत.
उगाच नावे ठेवणेविनाकारण दोष घालणे.
एक घाव दोन तुकडेएकाच प्रयत्नात काम करणे.
ओढ असेल तर येईलआकर्षण असेल तर माणूस येतोच.
कर्तव्य पार पाडणेजबाबदारी निभावणे.
खर्चाला मर्यादा ठेवणेबजेटात राहणे.
गरज ओळखणेआवश्यकता समजून घेणे.
घडी बसवणेव्यवस्था लावणे.
जातो तो येतोगेलेला माणूस परत येतो.
झटकन सुटकालवकर सोडवणूक होणे.
ठीक आहे म्हणजे सगळे ठीकसमाधान असेल तर सगळे चांगले.
डावपेच करणेयोजना आखणे.
तोटा नको फायदा हवानुकसान न घेता फायदा हवा.
दान महानपरोपकार श्रेष्ठ.
नम्रता ही ताकदविनम्रपणा हे खरे बळ.
पराक्रम दाखवणेशौर्य सिद्ध करणे.
फाजील शहाणपणा नकोजास्त हुशारी दाखवू नये.
बोलण्याने बिघडतेचुकीचे बोलणे नुकसानकारक असते.
भोळ्याचे नुकसानसाधाभोळा माणूस लुटला जातो.
मन मानेल ते करणेमनाप्रमाणे वागणे.
महत्त्व आहे तर किंमतमहत्त्व असेल तर किंमत मिळते.
यथायोग्य वागणेपरिस्थितीनुसार वागणे.
रोजचे काम वेळेत करणेदैनंदिन कामात शिस्त पाळणे.
लहान वय मोठे कामलहान वयात मोठे कार्य करणे.
वाट पाहाणेसंधीची प्रतीक्षा करणे.
शिकणे हे उत्तमज्ञान मिळवणे सर्वोत्तम.
संकटात सोबत असणेअडचणीत सोडू नये.
हातात येईल तेव्हा घ्यावेसंधी मिळाली की लगेच घ्यावी.
अटकेपार झेंडे रोवणेदूरवर यश मिळवणे.
आशेचा किरणअंधारातही उमेद जपणे.
इष्टापत्तीजे झाले ते चांगल्यासाठीच झाले.
उगवतो सूर्य सर्वांसाठीनिसर्गाचे दान सर्वांना समान.
एका दगडात दोन पक्षी मारणेएकाच प्रयत्नात दोन कामे करणे.
ओघाने आलेले यशनैसर्गिकपणे मिळालेले यश.
कान उघडे ठेवणेसतर्क राहणे.
खेळ मांडणेकारस्थान रचणे.
गडद अंधारात प्रकाशमोठ्या संकटातही आशा असणे.
घराला घरपण आणावेघर आपले वाटण्यासाठी प्रयत्न करावे.
जरूर तेव्हा सापडत नाहीगरज पडल्यावर कुणी नसते.
झेलता येणे महत्त्वाचेसंकट स्वीकारण्याची ताकद असणे.
ठरवले तर होतेइच्छाशक्ती असेल तर काहीही होते.
डोक्याने काम करणेबुद्धीने वागणे.
तयारीशिवाय मैदानात उतरू नयेतयारी केल्याशिवाय काम सुरू करू नये.
दाखवणे वेगळे असणे वेगळेदिखावा वेगळा वास्तव वेगळे.
निश्चय पक्का असेल तर विजय नक्कीपक्का निश्चय असेल तर यश येते.
पाण्याशिवाय मासा तडफडतोआवश्यक गोष्टीशिवाय जगता येत नाही.
फुकाची मदत नकोविनाकारण मदत नको.
बोलणे चांदी मौन सोनेकधी कधी गप्प राहणे जास्त चांगले.
भांडखोर माणूसनेहमी भांडणारा माणूस.
मायेचा ओलावाआपुलकीची भावना.
मुळापासून उपटणेपूर्णपणे नाश करणे.
येणे जाणे असतेचसुख-दुःख येत जात राहतात.
रुपया पाहून विकणेपैशासाठी सर्व काही करणे.
लोभाने नाश होतोलालसेमुळे सर्वनाश होतो.
वेळप्रसंग ओळखणेपरिस्थितीचे भान ठेवणे.
शब्दांनी जखम होतेवाईट बोलणे दुखावते.
सत्य बोलणे कठीणसत्य सांगणे नेहमी सोपे नसते.
हे आहे ते पुरेजे आहे त्यात समाधान मानणे.
अक्षर ओळख शून्यअजिबात शिक्षण नाही.
आज ना उद्यालवकरच होणार आहे.
इमानदारी ही संपत्तीप्रामाणिकपणा हीच खरी संपत्ती.
उधळपट्टी नकोपैशाची उधळपट्टी करू नये.
एकमेकांना साथ द्यावीपरस्पर सहकार असावा.
ओढाताण नकोअनावश्यक ताण नको.
काबाडकष्ट करणेखूप कष्ट करणे.
खाणे-पिणे सांभाळणेआरोग्याची काळजी घेणे.
गुणवंताला नेहमी मागणीगुणी माणसाला नेहमी मागणी असते.
घालमेल होणेअस्वस्थ वाटणे.
जबाबदारी टाकणेजबाबदारी दुसऱ्यावर ढकलणे.
झटपट निघणेलवकर निघणे.
ठकवणे नकोफसवणूक करू नये.
डोळे मिटून करणेअंध विश्वासाने करणे.
तर्क करणेविचारपूर्वक निर्णय घेणे.
दगाबाजी करणेविश्वासघात करणे.
नाकी नऊ येणेखूप कठीण होणे.
पाऊस पडतो झरे वाहतातउत्पत्तीमुळे परिणाम होतो.
फटका बसणेनुकसान होणे.
बरोबर नेणेसोबत ठेवणे.
भजन करणेसत्कर्म करणे.
मागे पडणेप्रगतीत मागे राहणे.
मोठ्याने हसणेमनमुराद हसणे.
यशापयश ठरलेले नाहीकधी यश कधी अपयश.
रोज नवे उद्या नवेप्रत्येक दिवस नवा असतो.
लक्ष्य ठेवणेउद्दिष्ट असणे.
वळण लागणेसुयोग्य दिशा मिळणे.
शिकस्त करणेपूर्ण प्रयत्न करणे.
सांगेल ते करणेआज्ञापालन करणे.
हरकत नाहीआक्षेप नाही.
अडचण असेल तरी मार्ग काढणेसमस्या असूनही उपाय शोधणे.
आपुलकी दाखवणेप्रेम व्यक्त करणे.
इतर विसरतात आपण आठवणेकृतज्ञता विसरू नये.
उजेड दाखवणेदिशा दाखवणे.
एक हात मागे दोन पुढेएक नुकसान पण दोन फायदे.
ओढणे आणि तोडणेमागे ओढणे आणि नाते तोडणे.
कार्य सिद्ध होणेकाम पूर्ण होणे.
खऱ्या संकटाला घाबरू नयेखऱ्या धोक्यात धाडसाने उभे राहावे.
गोड बोला गोड राहामधुर भाषण आणि सद्वर्तन.
घर बांधावे पाहूनआधी विचार मग कृती.
जे होते ते चांगल्यासाठीचप्रत्येक घटनेत हित असते.
झटकून टाकणेनाकारणे.
ठामपणे उभे राहणेठाम भूमिका घेणे.
डोळे उघडे ठेवणेसजग राहणे.
तडफड करणेअस्वस्थपणे वागणे.
दिवस आले आणि गेलेकाळ बदलतो.
नम्रपणे बोलणेआदराने बोलणे.
पाय रोवणेजागी ठाम राहणे.
फलद्रूप होणेप्रयत्न यशस्वी होणे.
बुडत्याचा पाय खोलातआधीच अडचणीत असताना आणखी संकट येणे.
भरती असेल तर ओहोटी येतेसुखाच्या मागे दुःख येते.
मन शांत असेल तर जग शांतआंतरिक शांतता महत्त्वाची.
मोठ्याचे ऐकावेअनुभवींचे ऐकणे योग्य.
यश माझे आहे पण देव देतोयश मेहनतीने मिळते पण नशीबही लागते.
रात्र केव्हाही असो उगवण नक्कीसंकट कितीही मोठे असो, सूर्योदय होतोच.
लोभापायी नाशलोभामुळे सर्वनाश होतो.
वेळ वाया घालवू नयेवेळेचा सदुपयोग करावा.
शांत राहणे सर्वात मोठे बळस्थिरचित्त राहणे बलाढ्यता आहे.
सत्कार्य नेहमी फलदायीचांगले काम नेहमी फायदेशीर.
हिम्मत आणि मेहनतधाडस आणि कष्ट हे यशाचे मंत्र.
अवेळचा पाऊसअयोग्य वेळी आलेली गोष्ट.
आपले मत मांडणेस्वतःचे विचार सांगणे.
इमान राखणेनिष्ठा जपणे.
उभ्या पिकात नांगरचांगल्या कामात अडथळा.
एकाला दुखवणे अनेकांना दुखवणेएकाशी वाईट केल्यास अनेकांशी वाईट केल्यासारखे.
ओळखा पाळखापरिचय आणि संबंध.
कडेला येणेमर्यादेपर्यंत येणे.
खेळणे हरणे दोन्ही शिकायचेजीवनात यश आणि अपयश दोन्ही असतात.
गेले ते गेलेगेलेल्याचे दुःख करू नये.
घेणे देणे चालत राहतेव्यवहार सुरू राहतो.
जगात काय नाहीजगात सर्व काही आहे.
झोप येत नाही म्हणजे काळजी आहेकाळजी असेल तर झोप येत नाही.
ठेवायचे जपायचेजे आहे ते सांभाळावे.
डोक्यावर बर्फ ठेवणेशांत डोक्याने विचार करणे.
तुटले तरी वाकत नाहीपरिस्थितीशी लढण्याचे बळ.
दुसऱ्याचे दुःख आपले मानणेसहानुभूती दाखवणे.
नेते ते खातेजो मेहनत करतो त्याला फायदा होतो.
पायावर उभे राहणेस्वावलंबी होणे.
फावल्या वेळेत शिकणेरिकाम्या वेळाचा सदुपयोग.
बसल्या जागी कामआरामात काम.
भुकेल्या माणसाला जेवण द्यावेगरजूला मदत करावी.
मर्जी असेल तरइच्छा असेल तर होते.
माझे ते माझेस्वार्थी वृत्ती.
यश मिळवायचे असेल तर मेहनतपरिश्रम हाच यशाचा मार्ग.
रागाने बोललेले विसरावेरागात केलेल्या गोष्टी विसरणे बरे.
लक्षात राहते कृतीवचन नव्हे कृती लक्षात राहते.
विश्वास ठेवणे म्हणजे जगणेविश्वासावरच नाती टिकतात.
शक्ती असेल तर वापरावीसामर्थ्याचा योग्य वापर करावा.
स्वार्थापलीकडे पाहणेपरोपकारी दृष्टिकोन.
हसत जगणेआनंदाने जीवन जगणे.
आई तेथे मायआईसारखी माया कुणाची नसते.
आभाळ फाटले शिवायचे कुठूनखूप मोठे संकट आले तर सोडवणे कठीण.
इच्छाशक्ती असेल तर काहीही शक्यमनाची ताकद अपरिमित असते.
उगीच वाद नकोविनाकारण वाद घालू नये.
एका दिवसात सगळे होत नाहीमोठी कामे वेळ घेतात.
ओळख आली की व्यवहार येतोपरिचयाने व्यवहार सुरू होतो.
कठोर परिश्रम नेहमी फळतोमेहनत कधीच वाया जात नाही.
खोट्याला सत्याचा उताराखोट्याचे खंडन सत्याने होते.
गाव झाले गावसमाज एकत्र आला की बळ मिळते.
घरची माणसे देव मानावीकुटुंबावर प्रेम करावे.
जनाची लाज राखणेसमाजाचा मान ठेवणे.
झाले गेले विसरावेभूतकाळ विसरून पुढे जावे.
ठाव घेणेमाहिती मिळवणे.
डोक्याने विचार करणे हेच खरे शहाणपणविवेकाने वागणे हेच शहाणपण.
तयारी केल्यास विजयसज्जतेने लढल्यास जिंकता येते.
दिल्याने संपत नाहीदानाने संपत्ती कमी होत नाही.
नशीब असेल तर येतेनशिबावर हवाला ठेवणे.
पाण्यातला मासा पाण्यातच राहतोमाणूस आपल्या परिसरातच रमतो.
फसवणुकीचा अंत वाईटफसवणारा शेवटी स्वतःच नुकसान ओढवतो.
बोलण्यात अर्थ नाही कृतीत अर्थकृती महत्त्वाची, बोलणे नाही.
भाग्यवंत तो जो कष्ट करतोमेहनती माणूसच खरा भाग्यवान.
मन भरले की झालेमनाचे समाधान महत्त्वाचे.
मोठेपण आचरणातश्रेष्ठत्व वागण्यात असते.
यशाचा मंत्र एकच मेहनतयशाचे एकच रहस्य मेहनत.
रोज सूर्य उगवतोप्रत्येक दिवस नवी संधी.
लागेल तेव्हा मिळतेगरजेच्या वेळी मदत मिळते.
वेळेचे सोने करणेवेळाचा सदुपयोग.
शांततेत बळशांतपणात ताकद असते.
सत्याचा विजय होतोचसत्य नेहमी जिंकते.
हारलो म्हणजे शिकलोअपयशातून धडा मिळतो.
अक्काबाई अन् सासूबाईदोन्ही बाजूंनी त्रास होणे.
आकाश ठेंगणे होणेखूप आनंद होणे.
इतरांचे गुण घेणे स्वतःचे सोडणे नाहीदुसऱ्यांकडून चांगले शिकावे.
उपकार स्मरणे हे मानवाचे लक्षणउपकार कधी विसरू नये.
एकाने पेटवले हजारांनी विझवलेएकाने केलेले नुकसान अनेकांना सोसावे लागते.
ओरडणाऱ्याचे बोलणे ऐकले जात नाहीसतत ओरडणाऱ्याकडे कुणी लक्ष देत नाही.
कीड लागलेले झाड लवकर पडतेआतून कमजोर झालेले लवकर नष्ट होते.
खेळ संपला खेळणे ठेवलेकाम झाले की साधने बाजूला पडतात.
गेलेली वेळ परत येत नाहीवेळ हे अत्यंत मौल्यवान आहे.
घरोबा वाढला की जबाबदारीही वाढतेपरिवार वाढला की जबाबदाऱ्या वाढतात.
जगणे शिकलो तर जीवन सुंदरजगण्याची कला अवगत असेल तर आयुष्य आनंदी.
झटून काम केले तर फळ मिळतेपरिश्रमाचे फळ नक्की मिळते.
ठाकठीक राहणेनेटनेटके राहणे.
डोळे असूनही अंधदिसत असूनही सत्य न पाहणे.
तळ्यात मळ्यातमागे-पुढे करणे, ठाम निर्णय न घेणे.
दारात आले ते उपाशी जाऊ देऊ नयेदारात आलेल्याला मदत करावी.
नीती असेल तर भीती नाहीनैतिकतेने वागणाऱ्याला कशाचीही भीती नाही.
पराक्रम करणे अन् नाव मिळवणेपराक्रमाने कीर्ती मिळते.
फुलाफुलांनी माळ होतेलहान लहान गोष्टींनी मोठे काम होते.
बळी पडणेदुसऱ्याच्या कारस्थानाला बळी जाणे.
भलाईने राहणेचांगल्या वर्तनाने जगणे.
मनात काय असते देव जाणेमाणसाचे खरे विचार कळत नाहीत.
माणूस म्हणजे मातीमाणूस नश्वर आहे.
यांत्रिकपणे काम करणेविचार न करता काम करणे.
रुद्र रूप दाखवणेरागावणे.
लाल डोळे करणेरागाने बघणे.
वाणी गोड असेल तर यशमधुर बोलण्याने यश मिळते.
शब्दाने माणूस बांधतोवचनाने माणूस बांधला जातो.
संगत बदलली की माणूस बदलतोसोबत असलेले बदलले की माणूस बदलतो.
Post Views: 2

Leave a Comment